Toelichting bij het Sectorkompas

Het kwaliteitskader ambulancezorg bevat een samenhangende set inhoudelijke en procesmatige kwaliteitssignalen. Deze zijn gebaseerd op de zeven pijlers van goede ambulancezorg:

1. Beschikbare en bereikbare zorg
2. Patiënt centraal
3. Veilige zorg
4. Professionaliteit
5. Samenwerken
6. Continu verbeteren
7. Basis op orde

Op basis van de pijlers zijn signalen bepaald die in samenhang iets zeggen over de kwaliteit van de ambulancezorg. Een signaal is een meetbaar element dat een aanwijzing geeft over de kwaliteit van een aspect van de ambulancezorgverlening. Een signaal kan betrekking hebben op de structuur (bijv een gecertificeerd kwaliteits­/veiligheidsmanagementsysteem), het proces (bijv. pijnregistratie en - behandeling) of de uitkomst (bijv. patiëntervaringen) van een aspect van de ambulancezorgverlening. Bij het bepalen van de kwaliteitssignalen is gekeken naar het hele ambulancezorgproces: van het aannemen en beoordelen van de zorgvraag door de meldkamercentralist ambulancezorg, de zorg aan en het vervoer van de patiënt tot en met de overdracht van de patiënt aan een andere zorgverlener.

De signalen zijn waar mogelijk voorzien van streefwaarden. Een streefwaarde kan een wettelijke eis zijn of een sectorale afspraak. De ambulancesector heeft bewust gekozen voor streefwaarden in plaats van normen vanuit de overtuiging dat streefwaarden meer stimuleren tot leren en verbeteren. Dit geldt zowel binnen de RAV alsook tussen de RAV’s. Streefwaarden doen ook meer recht aan de huidige realiteit waarmee de acute zorg, dus ook de ambulancezorg, te maken heeft en de (regionale) context waarbinnen de RAV ambulancezorg moet leveren. Streefwaarden zijn echter niet vrijblijvend. De RAV verantwoordt zich, onder andere via het sectorkompas over de resultaten en de wijze waarop de organisatie werkt aan verbetering. Voor sommige signalen is daarnaast ook nog een minimale of maximale waarde bepaald. Deze geldt als onder-­ of bovengrens. Voor een signaal waarvoor geen wettelijke eis of sectorale afspraak bestaat, en dus nog geen streefwaarde kan worden bepaald, is een ‘leren­ en verbeteren­proces’ ingericht om te komen tot een realistische en haalbare streefwaarde. Dit proces ziet er als volgt uit. Op basis van de resultaten wordt jaarlijks eerst een voorlopige streefwaarde bepaald. Hiervoor wordt gekeken naar de 20% hoogst/laagst scorende RAV’s, die dienen als ‘best practices’. In drie jaar tijd wordt op deze wijze toegewerkt naar een realistische en verantwoorde definitieve streefwaarde (en indien nodig naar een minimale/maximale waarde).

Versie 2.0 van het kwaliteitskader bevat grotendeels dezelfde signalen als versie 1.0. Deze signalen zijn al geïmplementeerd. Vijf signalen uit het kwaliteitskader 1.0 zijn aangepast (herijkt) op basis van de evaluatie. Het betreft de signalen mobiel zorgconsult (7), pijn (11), bekwaamheid (9), multitrauma (15) en effectieve inzet deskundigheden (19). Ook is een nieuw signaal toegevoegd: meldkamerzorg (23). Het kwaliteitskader ambulancezorg 2.0 bestaat uit de volgende pijlers en signalen.

Sinds 2020 heeft de sector gefaseerd gewerkt aan de implementatie van het kwaliteitskader ambulancezorg 1.0. Voor de implementatie van versie 2.0 wordt eenzelfde proces gevolgd. Hiervoor is een implementatieplan opgesteld dat onderdeel uitmaakt van het kwaliteitskader 2.01. In dit document wordt bij de signalen zelf toegelicht wat de implementatiestatus van het signaal is. De ambulancesector vindt het belangrijk zich transparant en toetsbaar op te stellen. Vanuit dit perspectief kiest de sector ervoor om ook in de doorontwikkelfase resultaten van het kwaliteitskader te presenteren in het Sectorkompas. Het uitgangspunt daarbij is dat transparantie en toetsbaarheid plaatsvinden in een context waarin ruimte is voor leren en verbeteren. De resultaten in dit sectorkompas dienen daarom ook vanuit dit perspectief te worden geïnterpreteerd.

De sector blijft werken aan het analyseren en valideren van de data voor de signalen van het kwaliteitskader. Dit is een continu proces. Aandachtspunten die in meer of mindere mate van toepassing zijn op alle signalen betreffen: eenduidige en volledige registratie, uniforme query's en het realiseren van koppelingen tussen datasets. Daarnaast zijn er signaal-specifieke aandachtspunten. Tijdens de bijeenkomsten met data- en kwaliteitsimplementatie-experts worden deze aandachtspunten besproken en verbeteracties afgesproken.

Regionale context

Het Kwaliteitskader ambulancezorg heeft als doel inzicht te geven in de kwaliteit van de ambulancezorg. Een ander doel is om RAV’s te stimuleren tot leren en verbeteren. Bij sommige signalen heeft de RAV te maken met externe factoren die de uitkomsten beïnvloeden, waarop de RAV geen invloed heeft. Het betreft regionale context en is met name van toepassing op de tijdsgerelateerde signalen CVA (signaal 4) en STEMI (signaal 5). De RAV kan de afstanden tot gespecialiseerde centra niet beïnvloeden, maar deze afstanden zijn wel van invloed op de uitkomsten. Bij de verdieping en rapportage over de signalen 4 en 5 wordt hier uitgebreider aandacht aan besteed

Optimalisatie uitvraagproces

Het optimaliseren van het uitvraagproces is ook een onderdeel van de doorontwikkeling van het kwaliteitskader ambulancezorg. Rondom het proces van uitvragen is dit jaar een aantal stappen gezet. Zo is het proces voor de uitvraag en aanlevering van de gegevens geharmoniseerd met de uitvraag van de MI-gegevens. Dit betekent dat de RAV maar één keer een dataset hoeft aan te leveren en daarmee wordt ontlast. Daarnaast draagt het bij aan de betrouwbaarheid van de data, omdat de berekening plaastsvindt op basis van één dataset. Ook de uitvraag zelf is geoptimaliseerd en gebruikersvriendelijker gemaakt. Voor de RAV’s is een dashboard ontwikkeld waarin zij hun eigen data kunnen uploaden. Deze verbeteringen dragen bij aan het vergroten van de vergelijkbaarheid en betrouwbaarheid van de data. De stappen hebben mogelijk wel geleid tot verschillen in resultaten ten opzichte van de jaren daarvoor. Het is belangrijk dit mee te nemen bij de interpretatie van de resultaten.